Korzystanie z komputera

Agnieszka Szczepanik    18 listopada 2016
komputer
Bezpieczny Internet
Netykieta
Prawo autorskie
Zdrowie internauty 

Bezpieczny Internet

Każdy młody użytkownik Internetu powinien wiedzieć, że w przypadku braku poczucia bezpieczeństwa lub zauważenia jakichkolwiek zagrożeń podczas korzystania z sieci może uzyskać pomoc: porozmawiać telefonicznie (numer telefonu 116 111) lub online (e-mail lub formularz zgłoszenia nielegalnych treści w Internecie).

Niestety zdarza się, że internauci nie do końca zdają sobie sprawę z zagrożeń jakie wiążą się z korzystaniem z sieci. Proponuję zapoznanie się z poradami dotyczącymi bezpieczeństwa: prezentacją Podstawy bezpieczeństwa i ochrony prywatności w sieci ze strony Fundacji Panoptykon oraz artykułem Cyberprzestrzeń – legalnie znaczy bezpiecznie na portalu Legalna Kultura.

Istnieją organizacje na co dzień zajmujące się bezpieczeństwem użytkowników Internetu, a także instytucje, które włączają się w tę ważną tematykę. W tym celu prowadzone są kampanie, realizowane projekty, przygotowywane kursy e-learningowe, podejmowane akcje edukacyjne, udzielana szeroko rozumiana pomoc

Cyfrowobezpieczni Bezpieczne Interneciaki Panoptykon

Wszystkie te działania mają różnorodny zakres i formy. Ale niezależnie od tego jak są prowadzone pozostają ich trwałe ślady w postaci materiałów, z których można korzystać, aby uczyć się bezpieczeństwa w Internecie.

Szczególnie zachęcam do obejrzenia kreskówek, które w atrakcyjny sposób przybliżają tematykę bezpieczeństwa w Internecie:

dla najmłodszych

Owce w sieci

dla nieco starszych

3… 2… 1… Internet!

Polecam też inne kursy e-learningowe (od 11 do 16 lat): Lekcja bezpieczeństwa, Gdzie jest Mimi?, W sieci oraz filmy instruktażowe.

Poszczególne projekty i programy oferują bogactwo wartościowych informacji, które przekazywane są w odpowiedniej dla wieku formie. Dodatkowo pomagają w tym postaci, które warto znać: Necio, Zuźka i Tunio, Sieciaki…

Bardzo przydatne w poznawaniu zasad bezpieczeństwa w sieci mogą też być materiały graficzne i publikacje tekstowe

Safer Internet Cyberbezpieczni Centrum Cyfrowe (na licencji )

oraz artykuły czy portale tematyczne.


 

Netykieta

Jeśli nie wiesz, jak należy się w jakiejś sytuacji zachować, na wszelki wypadek zachowuj się przyzwoicie. Takiej rady udzielał poecie Antoniemu Słonimskiemu jego ojciec – lekarz, Stanisław. Powyższą maksymę możemy również odnieść do odpowiedzialnego zachowywania się w Internecie. My jednak nie poprzestaniemy na tym jednym zdaniu i pójdziemy dalej, rozwijając temat.

Netykieta inaczej sieciowa etykieta, kodeks kulturalnego zachowania się w sieci, internetowy savoir-vivre. Wszystkie zasady tworzone są przez internautów. Obowiązują każdego użytkownika Internetu:

  • podczas korzystania z poczty elektronicznej,
  • wypowiadania się na forach i w grupach dyskusyjnych,
  • rozmawiania na czacie,
  • przy redagowaniu własnego blogu,
  • przy tworzeniu strony WWW.

Netykieta przyjmuje różne formy – można to łatwo zauważyć w Internecie. Często występuje w formie wypunktowanej listy, czasami jest obszernie opisana. Jednak jej najważniejszymi zasadami są:

  • Myśl
  • Nie działaj na czyjąś szkodę
  • Nie nadużywaj

Tak naprawdę można to skrócić jeszcze bardziej i zamknąć w jednym zdaniu:

Nie rób drugiemu, co tobie niemiłe!

Poniżej proponuję jeden z netykietowych dekalogów:

netykieta
Grafika: Pixabay, CC0 Public Domain

Na podstawie publikacji odnalezionej na stronie ZS w Ustroniu Morskim

netykieta-ustronie

A dla osób, które chciałyby zapoznać się z obszerniejszymi, inaczej ujętymi wskazaniami Netykiety proponuję artykuł W sieci dobrych obyczajów, czyli netykieta lub opracowaniem z wypunktowanymi zasadami. Polecam też prezentacje: Netykieta, czyli etykieta w Internecie oraz Netykieta – intrygujące  zagadnienie.


Prawo autorskie

 

Internet jest prawdziwą skarbnicą dóbr intelektualnych. Dzięki nowym technologiom wszelkie przejawy ludzkiej działalności są dostępne dla szerokiego grona odbiorców. Daje to ogromne możliwości prezentacji własnych osiągnięć, dzielenia się twórczością… Jednocześnie pojawia się zagadnienie poszanowania praw autorskich. Jest to szczególnie istotne ponieważ naruszenia praw mają charakter globalny. Warto zadbać, aby korzystanie z oferty było legalne i nie miało charakteru przywłaszczenia cudzej pracy. Istotne jest promowanie postawy odpowiedzialnego odbiorcy sieci, który liczy się z prawami autorskimi – świadomie korzysta z prac cudzych oraz publikuje własne.

Zagadnienia prawa autorskiego w sieci są dosyć obszerne. Każdy użytkownik Internetu powinien znać i respektować jego podstawowe zasady. W tym celu proponuję zapoznanie się z wybranymi publikacjami internetowymi: przeczytanie, obejrzenie i poćwiczenie.

Szczególnie polecam częste wizyty na portalu Otwarte Zasoby, gdzie na bieżąco podawane są informacje oraz linki związane z prawem autorskim, darmowymi zasobami, wolnymi licencjami… Publikowane tam artykuły są drogowskazami gwarantującymi postęp internautów w zgodnym z prawem autorskim korzystaniu z Internetu. Odsyłam też do artykułu Otwarte zasoby edukacyjne z przydatnymi linkami.

Czerniawski Piotr, Lipszyc Jarosław, Wilkowski Marcin, Pierwsza pomoc w prawie autorskim, [online], [dostęp: 23.04.2017], dostępny w Internecie: http://prawokultury.pl/publikacje/pierwsza-pomoc/

Grudzień Marcin, Netografia w szkole, czyli koniec z… „źródło: Internet”! poradnik dla nauczycielek i nauczycieli, [online], [dostęp: 23.04.2017], dostępny w Internecie: http://www.ceo.org.pl/sites/default/files/SZK20/davBinary/poradnik_netograficzny_szk2.0.pdf

Śliwowski Kamil, Prawo autorskie a otwarte zasoby edukacyjne, [online], [dostęp: 23.04.2017], dostępny w Internecie: https://www.ore.edu.pl/materiay-do-pobrania/materialy-szkoleniowe-edukacja-wczesnoszkolna-od-wrzesnia-2014?download=2664:prawo-autorskie-a-otwarte-zasoby-edukacyjne

Polecam cykl krótkich filmów Centrum Cyfrowego, które w jasny i zrozumiały sposób wyjaśniają:

Kolejne filmy znajdziecie w zakładce wideo tego portalu lub szerszą ofertę na kanale youtube Centrum.

Ponadto proponuję film Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji:

Dobrym sposobem na dokładne zrozumienie zagadnień prawa autorskiego jest praktyczne ćwiczenie i związane z tym zdobywanie umiejętności.  Pomoże w tym specjalny kurs e-learningowy Prawo autorskie? OK!, przygotowany przez Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów.

W związku ze wspomnianą wyżej obszernością tematu proponuję szybkie przypominanie i utrwalanie poznanych wcześniej zagadnień z pomocą infografiki. W tym celu można przenieść się na stronę Otwartych Zasobów, gdzie zebrano niezbędne materiały w jednym artykule Najlepsze infografiki o prawie autorskim, licencjach Creative Commons i domenie publicznej w jednym miejscu.

Grafika: Pixabay, CC0 Public Domain
Inspiracja wstępu z artykułu na licencji CC BY SA:
Janczak Dorota, Prawo autorskie a technologia informacyjna – krótki przewodnik dla nauczycieli, [online], [dostęp: 23.04.2017], dostępny w Internecie: http://www.oeiizk.edu.pl/informa/janczak/pa.pdf

 

Zdrowie internauty

zdrowie_internauty_1 zdrowie_internauty_2 zdrowie_internauty_3
Grafika:
Wersus s.c.
, Pixabay, CC0 Public Domain